home
 

Poseren

Binnen de academische studies gaat het niet om beweging, maar om studie van verstilde houdingen. Hierin zijn een aantal standaardposes te onderscheiden. In het staand naakt neemt de houding waarbij de man op de rug gezien wordt een belangrijke plaats in. Het ruggelings geziene naakt biedt de mogelijkheid om op een groot samenhangend oppervlak - de rug - het spierlandschap van het menselijk lichaam te bestuderen.

Daarnaast wordt vaak het liggend naakt gebruikt. Hierbij wordt de voorkeur gegeven aan het bovenaanzicht. Dit standpunt biedt de mogelijkheid om het lichaam te tekenen in sterk verkort perspectief. Bij deze uitdaging dient de kunstenaar zijn technisch talent volledig aan te spreken. Zulke houding wordt in de renaissance en barokperiode vaak als repoussoirfiguur gebruikt op de voorgrond van schilderijen en in plafondfresco’s. Het Liggend naakt van Suvée toont een gekunstelde houding. In spiegelbeeld is de pose bijna identiek aan de figuur linksonder in de Marteldood van de heilige Agnes (1619-1624) van Domenichino in de Pinacoteca Nazionale van Bologna.

Joseph Benoît Suvée, Liggend naakt, 1764. Groeningemuseum Brugge

Het gebruik van lichtbruin gekleurd papier is een doelbewuste keuze voor de weergave van schaduw en licht. De kleur van het blad vormt de middentoon. Met wit krijt worden hoogsels aangebracht  voor de heldere partijen, in contrast met de in zwart krijt aangeduide schaduwpartijen. Dankzij het gekleurde papier bereikt de kunstenaar meer schakeringen in het clair-obscur.

Jozef Karel De Meulemeester, Staand naakt, 1798. Groeningemuseum Brugge

Jozef Karel De Meulemeester, Staand naakt, circa 1797-1798. Groeningemuseum Brugge

Doel van de naaktstudie is de plastische modellering van het lichaam en de spieren weer te geven. Om de musculatuur beter zichtbaar te maken wordt hiervoor kunstmatig licht gebruikt. Meestal gaat het om een enkele centrale lichtbron van bovenuit. Soms worden nog bijkomende lichtbronnen gebruikt, maar dit bemoeilijkt eerder de studie omwille van de dubbele schaduwen. Bij het Staand naakt in vooraanzicht hangt de centrale lamp boven de rechterschouder van het model zodat de linkerkant van zijn lichaam en de onderkant van de uitgestrekte rechterarm in een donkere schaduw gehuld worden. Het Staand naakt op de rug gezien wordt echter vanuit een heel ander standpunt belicht. De lichtbron is volledig gericht op de borst van de man, zodat het model met tegenlicht wordt bestudeerd. Door het gebruik van zwart krijt en witte hoogsels wordt een mooi clair-obscur effect bereikt.
 
De stok van het Staand naakt in vooraanzicht geldt enerzijds als attribuut maar is ook een hulpmiddel. Voor goede studie wordt van het model verwacht een bepaalde pose soms urenlang vol te houden. Het invoeren van attributen zoals een stok maar ook touwen helpt het model om uitgestrekte ledematen in hun houding te ondersteunen.