home
 

Rechtszaak

Een belangrijk inzicht in de werkwijzen van Ambrosius Benson en zijn professionele relaties binnen Brugge wordt verkregen door twee vonnissen van de Brugse schepenen. De tijd die Ambrosius Benson bij Gerard David doorbrengt, eindigt in een dispuut dat zo hoog oploopt dat Benson zijn oude meester voor het gerecht daagt. De documenten maken duidelijk dat het Benson om de inhoud van twee van zijn kisten gaat die Gerard David niet wil teruggeven. Volgens het vonnis bevatten de kisten: 

... vele diversche projectiën of patronen waren angaende den ambochte vanden scilders of verlichters, ... voort noch een cleen boucxkin vul aensichten ende naecte personnaigen, een tavereel van Onser Vrouwen byden heesschere ghemaect om zynen vadere, noch een cleen tavereelkin vander Noot Gods, ooc volmaect, een andere tafereel vander Noot Gods ende een Machdaleene van dootvaerwe, begonnen maken, metgaders, een doze, daer diversche vaerwe in es van colueren, het voort diversche patronen die de verweerere hadde ghedaen halen ten huuse van Adriaen Ysenbaert, den voors. Heesschere toebehoorende, ende inschelycx diversche andere patroonen die hy, heeschere, gheleent hadde van Aelbrecht, voor dewelke dezelve Aelbrecht hem twee Philipsguldenen inghehouden hadde, zo de voors. Heesschere mainteneirde

(bron tekst: Parmentier 1937). 


De verschillende ‘patronen’, de schetsen van naakten, het schilderij van Maria vervaardigd voor zijn vader, de twee schilderijen met de Nood Gods, de onvoltooide voorstelling van Maria Magdalena en de ‘patronen’ die aan Adriaan Isenbrant en Aelbrecht (waarschijnlijk Albert Cornelis) toebehoren, waren van grote betekenis voor Ambrosius Benson. Ook Gerard David heeft belang in deze spullen. Hij verklaart dat in deze kisten ook enkele van zijn eigen ‘patronen’ zitten. 

Het grote belang dat beide kunstenaars aan de inhoud van de kisten hechten, blijkt ook uit het verdere verloop van de rechtspraak. Want - ondanks de beslissing van de schepenen dat Ambrosius Benson en Albert Cornelis de hen toebehorende spullen bij Gerard David mogen halen - blijkt uit een vonnis van 11 maanden later dat Benson zijn spullen nog altijd niet terug heeft. Op verzoek van Ambrosius Benson wordt Gerard David daarom in hechtenis genomen. Er blijkt echter meer aan de hand. Benson is David nog 7 pond groot verschuldigd. Om die reden heeft David de koffers nooit teruggeven. Benson stelt nu voor dit bedrag te vereffenen door 20 dagen voor de Brugse meester te gaan werken. Het college van schepenen stemt hiermee in.