home
 

Overeenkomsten in ondertekening met Van der Weyden

De stilistische overeenkomsten tussen de beide werken gaan echter nog verder dan op het eerste oog zichtbaar is. Door onderzoek met infraroodreflectografie (IRR) kan de ondertekening – de voorbereidende tekening van de kunstenaar op het paneel – zichtbaar worden gemaakt. De wijze van tekenen van beide kunstenaars is dezelfde: zij geven de vormen en de plooien met lange lijnen in penseel aan, waarna ze de schaduwen met nauwkeurig geplaatste arceringen vastleggen. De donkere schaduwen worden aangegeven met kruisarceringen. Memlings tekenstijl in het Crabbe-triptiek sluit dus nauw aan bij die van Rogier van der Weyden. Dit bevestigt wederom dat de kunstenaars in elkaars nabije omgeving hebben gewerkt. Later als Memling zijn ondertekeningen met een droog materiaal gaat aanbrengen, gaat hij sneller werken, waardoor zijn tekeningen losser worden. Ook komt het dan steeds vaker voor dat hij veranderingen tijdens het tekenproces aanbrengt.

Ondanks de grote stilistische overeenkomsten in verflagen en in de ondertekening van zijn vroege werken, is Memling nooit een slaafse navolger van Rogier van der Weyden geweest. De Annunciatie is bijvoorbeeld vernieuwend omdat het een ‘levende’ grisaille is. Als nabootsing van de gebeeldhouwde altaarstukken was het in de vijftiende eeuw gebruikelijk geworden om op de buitenzijde van de luiken van geschilderde altaarstukken de voorstelling in grisaille uit te voeren. Memling borduurde voort op deze traditie, maar week er van af door de hoofden, handen, voeten, de staf, de lelie en de majolicavaas in kleur uit te werken, terwijl hij de kleding wel volledig wit hield. Hierdoor wekte hij de figuren tot leven.