Dit Brugse schilderij naar Rogier van der Weyden toont de heilige Lucas die op één knie neerknielt voor Maria en Jezus. Hij tekent haar portret met een zilverstift op een vel papier dat bevestigd is op een houten plankje. Maria zit nederig op de vloer voor een troon, waarboven een baldakijn van goudbrokaat hangt. De troon zinspeelt op haar status als koningin van de hemel. Ze geeft haar zoon de borst. Het geheel speelt zich af in een burgerlijk interieur met een prachtig uitzicht op een binnenhofje, een rivier en een levendig stadje. In een vertrek achter Lucas is zijn attribuut de os en een schrijfgestoelte met daarop een boek afgebeeld. Hiermee wordt verwezen naar het evangelie dat de heilige Lucas volgens de overlevering heeft geschreven.

De voorstelling is gebaseerd op een legende uit de zesde eeuw, waarin wordt verteld dat Lucas het portret van Maria schildert. Om deze reden is de heilige Lucas de beschermheilige van de schilders en worden de gilden waarin de schilders zijn verenigd, vaak naar hem vernoemd. Dit verhaal is dan ook een geliefd thema als altaarstuk voor de kapel van het Sint Lucasgilde. Het schilderij waarvan het Brugse werk een kopie is, is vóór 1440 door Rogier van der Weyden geschilderd. Hij maakt het waarschijnlijk voor de kapel van het Brusselse Sint Lucasgilde, waarvan hij lid is. Het origineel wordt nu in het Museum of Fine Arts in Boston bewaard. Behalve het Brugse werk, zijn er nog twee getrouwe kopieën bekend die bewaard worden in de Alte Pinakothek in München en de Hermitage in Sint Petersburg. Het Brugse schilderij is het beste in kwaliteit van deze kopieën en werd vermoedelijk rond 1500 geschilderd.

Rogier laat zich voor zijn compositie inspireren door Jan van Eycks Madonna en kanselier Rolin (Musée du Louvre) en een verloren gegaan schilderij van Robert Campin. Hij schildert een werk vol met de prachtigste details en schept één van de invloedrijkste werken van de vijftiende eeuw.