home
 




Aanbidding door de Koningen (detail),
Peter Paul Rubens,
KMSKA (1624)



Tussen het gezelschap van dertien mannen dat het gevolg van de koningen uitmaakt, berijden twee mannen inderdaad kamelen. De imposante dieren worden door Rubens op een bijzonder naturalistische wijze uitgebeeld.








Dit is ook het geval voor de os waarvan we onderaan rechts op het schilderij de kop frontaal afgebeeld zien. De aanwezigheid van het rund kan op verschillende wijzen geduid worden. Hierbij moet rekening gehouden worden met de afwezigheid van de ezel die normaal gezien in het gezelschap van de os vertoeft bij voorstellingen van de Geboorte. Als duo vertegenwoordigen ze de Oude en Nieuwe Wet, de Joden en de Christenen. De os staat volgens Jesaja, 1: 3 hierbij voor het geloof van de Joden in de nieuwe koning: “3 Een rund herkent zijn meester, een ezel kent zijn voederbak, maar Israël mist elk inzicht, mijn volk leeft in onwetendheid.” Overeenkomstig een andere duiding die relateert aan de evangelistensymbolen, volgens de welke de os staat voor de evangelist Lucas, verwijst het dier naar het Offer en het priesterschap van Christus.


Het evangelie van deze apostel vangt immers aan met de offerande van de priester Zacharias (Lucas, 1: 8-9):

8 Toen de afdeling van Zacharias eens aan de beurt was om de priesterdienst te vervullen, 9 werd er volgens het gebruik van de priesters geloot en werd Zacharias door het lot aangewezen om het reukoffer op te dragen in het heiligdom van de Heer. 10 De samengestroomde menigte bleef buiten staan bidden terwijl het offer werd gebracht.