De opdracht
 Op de lijst staat aan de onderzijde het volgende opschrift: HOC OP ’ FECIT MAGR GEORGI’ DE PALA HUI’ CANONI P IOHANNE DE EYCK PICTORE . ET FUNDAVIT HIC DUAS CAPELLIAS DE I GMO CHORI DOMINI . M . CCCC . XXXIIIJ . PL AU . 1436. Wat betekent: ‘Meester Joris van der Paele, kanunnik dezer kerk, deed dit werk maken door de schilder Johannes van Eyck en hij stichtte twee kapelanieën deel uitmakend van het koor, 1434. Hij voltooide het echter in 1436’. Uit dit opschrift blijkt dat kanunnik Joris van der Paele deze memorietafel bij Jan van Eyck bestelde en dat het werk in 1436 voltooid werd. Het opschrift vertelt ons eveneens dat Van der Paele de opdracht gaf omdat hij twee kapelanieën (een kapelanie is een stichting in goederen of geld waarmee de schenker vastlegt dat er missen voor zijn of haar zielenheil worden gelezen) in de Sint-Donaaskerk stichtte. Uit archiefonderzoek is echter gebleken dat Van der Paele deze twee kapelanieën niet tegelijkertijd heeft gesticht. De eerste stichtte hij in 1434, enkele dagen nadat hij door een slechter wordende gezondheid uit al zijn verplichtingen als kanunnik werd ontslagen. Met deze kapelanie legde de zieke Van der Paele vast dat er drie missen per week, waaronder een requiemmis en een heilige kruismis, zouden worden gelezen voor zijn zielenheil. Na zijn dood zouden deze missen moeten worden afgesloten met een Miserere mei en een Profundis, waarna zijn graf besprenkeld zou moeten worden met wijwater. Naar aanleiding van de stichting van deze kapelanie heeft Van der Paele het schilderij bij Van Eyck besteld. In 1440 stichtte de kanunnik een tweede kapelanie. Hierin legde hij vast dat er jaarlijks op de dag van zijn overlijden een mis moest worden opgedragen voor alle kanunniken en kapelanen van de Sint-Donaaskerk, onder wie ook zijn overleden broer. Waarschijnlijk is naar aanleiding van deze tweede stichting het opschrift op de lijst veranderd in DUAS CAPELLIAS, dat ‘twee kapelanieën’ betekent. |