home
 

Rubens’ altaarstuk moet omwille van zijn artistieke kwaliteit en bijzondere motieven beschouwd worden als een topwerk. Ook de portiek die het schilderij omlijstte, bekleedt als voorbeeld van italianisante maniëristische kleinarchitectuur een bijzondere plaats in de kunstgeschiedenis. De drie albasten beeldhouwwerken die het geheel vervolledigden tenslotte, zijn zeldzame en kostbare voorbeelden van de monumentale vroeg zeventiende-eeuwse sculptuur.

Maar niet alleen het artistieke gehalte maakt het unieke en waardevolle karakter van deze altaaropluistering uit. Daarnaast is er de inhoudelijke en “visuele” relatie tussen het retabel en het epitaafportret van zijn bouwheer, abt Mattheus Irsselius, tegen de pijler van het hoogkoor. Bovenal kunnen er echter een aantal opvallende aandachtspunten in het iconografische programma teruggevonden worden: het H. Sacrament van de Eucharistie, de strijd tegen het kwade en de ketterij en de identiteit van de premonstratenzerorde. Zij convergeren wonderwel in de persoon van de H. Norbertus die als een eucharistische heilige beschouwd werd omdat hij de dwaalleer van Tanchelm met betrekking tot de sacramenten in Antwerpen kwam bekampen. Het eucharistische perspectief sluit niet alleen aan bij de functie van het altaar als offertafel en als sacrarium. Tegen de achtergrond van de contrareformatie, waarin de bestrijding van de afwijzing door de protestanten van de Waarachtige Aanwezigheid van Christus in de eucharistie centraal stond, kreeg deze inhoudelijke klemtoon een zeer actuele dimensie.