zaterdag 16 maart 2013 - zondag 1 september 2013
De Modernen. Avant-garde
Tentoonstellingen - Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

De jaren zestig en zeventig brachten een radicale wending in de kunstproductie met zich mee. Antwerpen wierp zich op als een brandpunt voor de internationale avant-garde. De tentoonstelling De Modernen. Avant-garde getuigt met een selectie kunstwerken uit de collectie van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) hoe het museum zijn aankooppolitiek en collectievorming aan deze radicale vernieuwing aanpaste.

Na WOII streefden enkele progressieve kunstenaarsgroepen op verschillende plaatsen in Europa naar een nieuwe start. Een start die voortkwam uit het niets. In Duitsland was er de groep ZERO, Frankrijk had Les Nouveaux Réalistes en de experimentele Groupe de Recherche d’Art Visuel en in Italië werkte Lucio Fontana volgens zijn ideeën over Spatialisme.

Antwerpen wierp zich al snel op als een eerste actieradius voor deze internationale avant-gardebewegingen. Die waren te zien in de Biënnales van het Middelheimpark. Van 1958 tot 1962 toonde de kunstenaarsgroep G58 hun werk tijdens tal van tentoonstellingen en evenementen in het Hessenhuis.

Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) plande de oprichting van een afdeling hedendaagse kunst, en kocht buitenlandse avant-gardekunst aan van o.a. Otto Piene, Arman en Lucio Fontana. De bijzondere aankoopcommissie van het Koninklijk Museum verrijkte de collectie ook met werk van Belgische kunstenaars van wie de historische waarde zich later zou uitwijzen. De experimenten van de avantgarde leidden tot een heel heterogeen oeuvre. Kunstenaars gebruikten onconventionele materialen en recupereerden onderdelen van objecten uit de leefomgeving. Ze onderzochten de mogelijkheden van werken in kleur of geen kleur (monochromie en achromie). Licht, omgevingsruimte en perceptie van de kijker zullen een integraal deel van de realisatie worden. Op één idee kon de kunstenaar eindeloos variëren, waardoor er series ontstonden.

In de jaren 1970 behoorden de museumplannen met hedendaagse kunst alweer tot het verleden. Het museum heeft tot in de jaren 1980 zijn verzameling avant-gardekunst uitgebreid en bleef ook retrospectieve tentoonstellingen organiseren, zoals ZERO en G58.

Met De Modernen. Avant-garde toont het KMSKA nu opnieuw een selectie van deze radicale werken. Er zijn 35 kunstwerken geselecteerd van onder meer Lucio Fontana, Günther Uecker, Otto Piene, Paul Van Hoeydonck, Vic Gentils, Walter Leblanc, Jan Dries, Jef Verheyen, Camiel Van Breedam,… .

Dankzij de bijzondere samenwerking met de provincie Antwerpen is dit al de vierde tentoonstelling over de collectie 19de- en 20ste-eeuwse kunst van het KMSKA, dat tot 2018 gesloten is vanwege renovatiewerkzaamheden. De tentoonstelling De Modernen. Avant-garde loopt van 16 maart tot 1 september 2013 in de Koningin Fabiolazaal Antwerpen.

Praktisch:  

Locatie: Koningin Fabiolazaal, Jezusstraat 28, 2000 Antwerpen

Dinsdag tot zondag: 10 – 17 uur, zaterdag 10 – 18 uur

Gesloten: maandagen, 9 mei

De Koningin Fabiolazaal is toegankelijk voor andersvaliden.

zaterdag 2 februari 2013 - zaterdag 31 december 2016
Het Gulden Cabinet. Koninklijk Museum bij Rockox te gast
Tentoonstellingen - Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

Vanaf 2 februari 2013 krijgt de bezoeker in het Antwerpse Rockoxhuis een impressie van de weelde van verdwenen Antwerpse stadspaleizen uit de zeventiende eeuw. Topstukken uit het gesloten Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) en de belangrijkste kunstwerken uit het Museum Rockoxhuis toveren de patriciërswoning van de oud-burgemeester om tot een luxueus kunstenkabinet.

Evocatie

Antwerpen telde in de zestiende en zeventiende eeuw een aantal van ’s werelds meest vermaarde kunstcollecties. Van die rijke kunstverzamelingen blijft vandaag helaas maar weinig over, want deze verzamelingen geraakten door de eeuwen heen verspreid.

De tentoonstelling Het Gulden Cabinet. Koninklijk Museum bij Rockox te gast dompelt de bezoeker onder in de leefwereld van de rijke burgers uit de zeventiende eeuw. Hoe de woning van oud-burgemeester en mecenas Nicolaas Rockox eruitzag, weten we dank zij zijn boedelbeschrijving en het schilderij Het kunstkabinet van Nicolaas Rockox door Frans II Francken (nu in de Alte Pinakothek in München). Met meer dan 100 topwerken uit het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA), dat gesloten is voor renovatie, en de belangrijkste werken uit de verzameling van Museum Rockoxhuis, wordt Rockox’ woning aan de Keizerstraat ingericht als een rijke Antwerpse kunstverzameling uit de Gouden Eeuw: Het Gulden Cabinet. Er hangen schilderijen van onder meer Jan van Eyck, Rogier van der Weyden, Hans Memling, Peter Paul Rubens en Anthony van Dyck.

Het Gulden Cabinet neemt vijf zalen van de patriciërswoning in. De eerste twee vertrekken zijn gewijd aan de laatmiddeleeuwse schilderkunst, met veel aandacht en ruimte voor de kunstwerken an sich. Voor de inrichting van de volgende salons of saletten, lieten curatoren Hildegard Van de Velde (Museum Rockoxhuis) en Nico Van Hout (KMSKA) zich inspireren door barokke kunstkamers. Het behang aan de muren verwijst naar het voormalige goudleder en de kamers zijn tot aan het plafond gevuld met schilderijen, zoals dat toen de gewoonte was. Schouwstukken verraden de oorspronkelijke functies van de opeenvolgende zalen: keuken, ontvangstkamer, studeervertrek, … . Precieuze meubelen, bustes in marmer, ingebonden boeken met gravures, schelpen en zeldzame hebbedingetjes illustreren dat Antwerpen hét productie- en handelscentrum voor luxeartikelen was.

Online applicatie

Het KMSKA heeft bij de tentoonstelling Het Gulden Cabinet een applicatie ontwikkeld die je niet alleen meer uitleg geeft bij de kunstwerken, maar waarmee je ook thuis aan de slag kan om je eigen kunstkamer samen te stellen. Surf met je smartphone, tablet of PC naar www.hetguldencabinet.be en kom snel en makkelijk meer te weten over alle kunstwerken in de tentoonstelling. Je kan ook inzoomen op schilderijen en beelden en voor, tijdens of na je bezoek een collectie aanmaken met de kunstwerken die jou het meeste aanspreken. Net zoals Nicolaas Rockox dat tijdens zijn leven ook heeft gedaan. Als je de webapp thuis vanop een pc of laptop bekijkt, kan je met je favoriete schilderijen en objecten aan de slag om een eigen kunstkamer in te richten op basis van een foto van je eigen woon-, eet- of (wie weet) badkamer. Elke maand belonen we de leukste kamer met een mooie prijs.

Dicht maar dichtbij

Nadat het Koninklijk Museum zijn topwerken gedurende 18 maanden heeft tentoongesteld in het gloednieuwe MAS, presenteert het een andere selectie oude meesters in een nieuw concept in het Antwerpse Museum Rockoxhuis. Op die manier blijft de museumcollectie dichtbij én toegankelijk. De modernen uit de collectie van het KMSKA zijn te zien in de Koningin Fabiolazaal, terwijl oude altaarstukken pronken op hun plaats van herkomst in de Onze-Lieve Vrouwekathedraal.

Praktisch:

Waar: Museum Rockoxhuis, Keizerstraat 12, 2000 Antwerpen

T +32 (0)3 201 92 50/ F +32 (0)3 201 92 51
www.rockoxhuis.be

zaterdag 24 september 2011 - zondag 31 december 2017
Rik Wouters. Hoogtepunten
Tentoonstellingen - Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

Rik Wouters heeft slechts een korte tijd geleefd, maar hij liet een fantastisch oeuvre na. Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) en de Stedelijke Musea Mechelen tonen vanaf 24 september de topwerken van dit oeuvre in de tentoonstelling Rik Wouters. Hoogtepunten in het museum Schepenhuis van Mechelen. Nu het KMSKA gerenoveerd wordt zal het leeuwendeel van de uitzonderlijke Wouterscollectie van het museum tijdelijk te zien zijn in de geboortestad van de kunstenaar.

Rik Wouters (1882- 1916) is één van de meest geliefde kunstenaars bij het Belgische publiek. Zijn doeken, aquarellen, tekeningen en beelden zinderen van leven, licht en lust. Maar achter het sprankelend oeuvre doemt een tragisch kunstenaar op, die veel te vroeg overleed. In Rik Wouters. Hoogtepunten vertelt curator Herwig Todts (KMSKA) dit aangrijpende verhaal aan de hand van de werken van de meester. Ze zijn verdeeld over vijf themazalen: portretten, landschappen, het dagelijks leven, naakten en stillevens.

Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen bezit de belangrijkste verzameling van Rik Wouters ter wereld: 26 schilderijen, 19 beelden en 55 aquarellen en tekeningen. Gedurende de renovatiewerken leent het Antwerpse museum voor het eerst het leeuwendeel van zijn schilderijen en beelden van de Wouterscollectie uit. Het museum Schepenhuis in de geboortestad van de kunstenaar biedt deze werken tijdelijk onderdak. De tentoonstelling wordt aangevuld met een tiental werken van Wouters uit de collectie van de Stedelijke Musea Mechelen. Er zijn eveneens persoonlijke voorwerpen te zien, zoals het schilderspalet van de meester. De basispresentatie wordt jaarlijks aangevuld met stukken die telkens een ander aspect van het oeuvre van de kunstenaar belichten. Omwille van hun kwetsbaarheid maken de tekeningen deel uit van zo’n focusmoment.

Rik Wouters, zoon van een Mechelse houtbewerker, wil geen vakman worden zoals zijn vader. Hij trekt naar de Brusselse academie, waar hij het jonge model Nel Duerinckx ontmoet. Zij wordt dé liefde van zijn leven. Zonder deze muze zou Wouters’ oeuvre nooit worden wat het is: een ononderbroken liefdesverklaring aan haar adres. Tijdens hun eerste huwelijksjaren leven ze als bohemiens in Bosvoorde. Maar dan breekt Rik met zijn kunst door. Hij sluit een contract af met Georges Giroux, een van de belangrijkste Belgische kunsthandelaars uit die tijd. Giroux zal Wouters tien jaar een vast maandloon uitbetalen en zal zorgen voor het tentoonstellen en verkopen van de kunstwerken. Het jonge koppel kan een eigen huisje bij het Zoniënwoud kopen. Maar het geluk van Rik en Nel is van korte duur. In 1914 wordt Rik opgeroepen om als soldaat België te verdedigen. De verschrikking van de oorlog jaagt hem naar Nederland, waar hij barre maanden in een krijgsgevangenenkamp doorbrengt. Om gezondheidsredenen wordt hij vrijgelaten, en vestigt hij zich met Nel in Amsterdam. Daar bereidt hij een tentoonstelling in het Stedelijk Museum voor. Ondertussen blijkt dat Rik kanker aan het bovenkaakbeen heeft. Verschillende operaties die zijn gelaat gruwelijk verminken brengen geen redding. Hij overlijdt op zijn 33ste. Hij heeft nog net het grote succes van zijn tentoonstelling in het Stedelijk Museum meegemaakt.

vrijdag 5 juni 2009 - zondag 31 december 2017
Reünie. Van Quinten Metsijs tot Peter Paul Rubens
Tentoonstellingen - Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

De tentoonstelling Reunie wordt verlengd tot aan de heropening van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. In het museum zijn belangrijke renovatiewerken gepland die starten begin 2011 en verschillende jaren in beslag zullen nemen.

De 450ste verjaardag van het bisdom Antwerpen wordt gevierd met de prestigieuze tentoonstelling REUNIE. Van Quinten Metsijs tot Peter Paul Rubens. Meesterwerken uit het Koninklijk Museum terug in de Kathedraal. In haar 450-jarig bestaan groeide de Kathedraal uit tot een ware schatkamer van religieuze kunst, geschilderd en gebeeldhouwd door gereputeerde meesters. Ze sierden de zuilen, kapellen en wanden van de Kathedraal tot aan de Franse Revolutie. In de nasleep van deze omwenteling vonden heel wat altaarstukken onderdak in musea. Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen was er één van.

De hechte samenwerking met het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen maakt het mogelijk om acht van de mooiste altaarstukken uit de museumcollectie terug te brengen naar de Kathedraal. Naast deze werken stelt ook de Kathedraal er acht uit haar vaste collectie tentoon. Deze unieke ‘in situ’ hereniging geeft de bezoeker een spectaculair overzicht van meesterwerken uit de Gouden Eeuw van de Antwerpse schilderschool.

De curatoren, dr. Ria Fabri en dr. Nico Van Hout, geven aan de hand van de tentoongestelde altaarstukken een kijk op het toenmalige mecenaat door ambachten, gilden en broederschappen. Ze laten de bezoeker toe de verwevenheid van maatschappij, geloof, kunst en cultuur in de 16de en 17de eeuw te herontdekken en werpen een licht op de iconografische en socio-economische ontwikkelingen doorheen de eeuwen.